Sei in: » Home in limba » Sa bidda » Pidighi » Is nuraghis de su parcu de Pidighi

Is nuraghis de su parcu de Pidighi

Su cumplessu nuragicu de Pidighi fait spiccu intra tottus is insediamentus spaniaus in su trettu chi andadat de su Campidanu Maggiori fintzas a s'altura basaltica de Paùle, intra de is duas baddis de s'arriu Cìspiri  e de su frumini Tirsu. Podint essi visitaus cun facilidadi is atrus cumplessus nuragicus de Benas  e Mura e de Sorighes (Sabarussa), Zinnuri, Martinazanu, Santa Barbara, Mura e Figus ( Baulau), Nuraghe e Mesu (Tzorfoliu), Santa Barbara, santu gemilianu e Zoppianu (Biddanoa Truschedu), Codas e Su Guzzu (Paùle).

 

 IS NURAGHIS DE SU PARCU PIDIGHI 

Complesso Nuragico Pidighi

 

Sa parti prusu importanti de su cumplessu archeologicu de Pidighi s'agattada aintru de su Parcu Comunali tzerriau Pidighi e tottu; esti fattu de duus nuraghis (Pidighi e Muru Accas) cun is insedimentus e is mitzas insoru chi ddi pottant abba. A Nord-est de sa ferrovia s'agattant tres nuraghis prus pitticcus. I nuraghis Pidighi e Muru Accas, non funti ancora stetius farrogaus, funti aggiummai ugualis ma dissimbillantis in s'allogadura. Tottus e duus tenint una turri prus importanti troncoconica e una parti acciunta cun atzas de ladu chi bessint a foras, aintru ddu at una cottilla scrobetta e una turri prus pagu importanti. Aintru de sa turri manna e de cussa prus pitticca s'agattant duus apposentus tundus crobettus cun bovida a cupola, oi in parti arruttas. In sa turri prus manna de su nuraghi Pidighi si podit biri fintzas una scaba, chi de fundu atziada a spirali fintzas a crabattura innui ddu i fiat un apposentu mannu, oi no ddu est prus nudda.

 

.

 

 

IS INSEDIAMENTUS NURAGICUS

Nuraghe Muru Accas

Su chi est abbarrau de s'antigu insediamentu chi arrolliada su nuraghi Muru Accas si bidi aditzu in mesu a su mattedu e a sapedra arrutta. Fintzas a immoi non funti stetius fattus scavus ma sceti triballus de pullidura de is mattas

S'insediamentu chi arrolliada su nuraghe Pidighi est beni allogau, gratzias a sa mancàntzia de assentaduras. Sa forma est ovali cun su nuraghe postu in mesu. Tenit una istèrria de 1,35 ettarus e podiat cuntenni aggiummai duxentus cristianus.

In sa parti nord-orientali de s'insediamentu, is iscavus archeologicus funti boghendi a pillu duus grùpus de domus nuragicas: su primu si spaniat a ingìiu de una cottilla manna (A) chi non est stetia ancora farrogada; su segundu a ingìriu de una cottiledda impedrada (V). In sa parti de foras is fàbricus prus antigus chi funti stetius agattaus po immoi funti is fàbbricus tundus de aintru (AA, AB, AF, AH), e is fabbricus tundus de foras (prima a unu a unu: C,H,K,L; accoa a duus a duus: (G,J) e is primus fàbbricus rettangolaris (D,O). A pustis, tottus is fàbbricus a ingìriu fìant stètius affortiaus cun d un muru perimetrali de amparu; sa serrada de is giassus chi pottanta a foras at fattu attrus apposenteddus (I,P).  Tempus accoa fiant stetius fattus is fàbbricus E-F e AJ chi faint duas turrixeddas chi bessint a foras in is atzas nord-orientalis e settentrionalis de s'insediamentu. Custus ultimus interventus testimongiant s'apprettu de seguresa chi fiat stetiu meda importanti in is urtimus tempus de su brugu. A pustis, sempri aintru de su tempus nuragicu, fiant stetiu fattus murus derettus, prus adattus a pretzì su logu segundu is abbisòngius de is famiglias chi ddui biviant: iant fattu prima su muru chi divididi is duus gruppus de domus; accoa una pariga de fabbricus casi cuadradas (M,U) e calincuna cottilla noa (B,Q,S,W). In se segundu grupu de domus, si appubada s'intrada (T), sa cottilleddade aintru (V)cun is arrastus de su forru, attrus apposentus de domu (U,M,J,K,O,L) e un apposenteddu tundu cun setzidroxius (Z). , ). Visualizza Legenda

IS MITZAS

Casi a centu metrus a nord-ovest de su nuraghe Muru Accas ddu est una mitza nuragica, si bidi pagu poita est tuppada de pedra e terra; si bidi su cumentzu de una scabixedda cun murus de pedra cuadrada.

Fonte Mitza Pidighicasi a ottanta metrus a est de su nuraghe Pidighi ddu est sa mitza nuragica "Mitza Pidighi", stesiada de sceti binti metrus de s'insediamentu. Sa mitza fiat trastiggiada giai in tempus prenuragicu (puntas de frèccias in ossidiana e un pizzicorru de ceramica pintada a sa moda de Ozieri de su cuartu millenniu a.C.)

Po casi tottu sa storia sua (1400-1000 a.C.) sa mitza fiat fatta sceti de un fabbricu a ferru de cuaddu, innui ddui fiat un apposentu trapezoidali cun setzidroxu a sa parti derèta (in arrubiu). S'abba mitzada oi puru de una cellixedda cuadrada cun fossixedda po sprugai in basciu, a pustis s'abba camminada in d una canaletta fatta de pedra de basaltu serradas cun prummu, longa assumancu 21 metrus. A giru de sa mitza fiant stetias fattas una pariga de imperdaduras, necessarias po affortiai su terrenu lutzinosu.

Casi in su 1000 a.C. fiat stetiu fattu un accòrru pitticcu casi tundu a facci de sa mitza (in bidri); aintru de s'accorru si bidi una pedra manna, in orìgini posta asuba de una specia de cascia fatta de atras lastra de pedra prus pitticas, chi podiant essi stetias un altari. A pustis ( 1000-900 a.C.) su monumentu fiat stetiu abbandonau impari a tottus is nuraghis de accanta e fiat stetiu interrau de una sciusciadura.

Asuba de is imperdaduras chi ingiriant sa mitza, prus de tottu in is atzas de ladu chi bessint  a foras, chi aintru du at una cottilla scrobetta e una turri prus pagu importanti Aintru de sa turri manna e de cussa prus pitticca s'agattant duus apposentus tundus crobettus cun bovida a cupola, oi in parti arruttas. In sa turri prus manna de su nuraghi Pidighi si podit biri fintzas una scaba, chi de fundu atziada a spirali fintzas a crabattura innui ddu i fiat un apposentu mannu, oi no ddu est   prus nudda.